Eind jaren zestig zag ik bij een vriendje thuis voor het eerst deze poster. Zijn oudere broer sympathiseerde blijkbaar met de aan Provo gelieerde Kabouterbeweging en had de plaat aan de muur hangen.
Ik vond het toen al een geweldige plaat. Het was de tijd dat langzaam maar zeker ieder gezin in het bezit kwam van een autootje. In het begin leek dat leuk, het opende nieuwe werelden. Dagje Efteling, vakantie in het buitenland, avondvisite aan familieleden in een andere stad, het behoorde nu allemaal tot de mogelijkheden.
Omdat iedereen echter een auto kocht, later zelfs twee of meer per huishouden, werd "de mensheid (...) bedreigd door een toenemend aantal gevaarlijke monsters." volgens de Kabouters was het tijd voor de 'Big City Safari'. En laten we wel wezen de angst is bewaarheid geworden. De automobiel oefent een ware terreur uit. Hij neemt een te groot deel van de openbare ruimte in beslag en is lelijk vervuilend (geluidsoverlast, luchtvervuiling).
Kabouters vinden we alleen nog in Ierland en de Efteling, Provo is gecorrumpeerd door het pluche van de raadszetels. De inmiddels bejaarde activisten van weleer en hun nazaten vinden tegenwoordig onderdak bij Groen links, een zooitje ongeregeld dat altijd minder is geweest dan de som der delen.
Van begin af aan handelingsonbekwaam door te grote interne verdeeldheid en gebrek aan visie. Laatst nog Dibi - BAM! - en weg was 'ie. Een aantal jaren terug was er de 'fietsstraat' van de Utrechtse wethouder Van der Steenhoven: nog geen jaar heeft die 500 meter standgehouden. Nu weer zo'n staaltje symboolpolitiek van de Utrechtse wethouder Frits Lintmeijer. Het plan om oudere auto's uit de binnenstad te weren.
Het plan is niet nieuw, het wordt toegepast in enkele Duitse steden en werd al afgeschoten in Amsterdam, maar het is zo suf, het helpt ook zo weinig. Maar het haalt de krant, het lijkt makkelijk uit te voeren en goedkoop (alhoewel de handhaving niet mee zal vallen) zeker in vergelijking met plannen die wel wezenlijk een bijdrage leven aan mobiliteit en leefbaarheid.
Zo zou de gemeente Utrecht beter kunnen investeren in schoner en beter openbaar vervoer, vieze dieselbussen eruit en mooie combinatie van tram en regiorail erin, in plaats van de miljoenenverslindende projecten aan de A2 en nog meer kantoren (lees verkeer) in het stadshart.
In Leidse Rijn, de nieuwe woonwijk met evenveel inwoners als Leeuwarden ten westen van de stad tussen de oude kernen Vleuten en De Meern, is de slag al weer verloren. In de planning nog 'autoluw', met minder dan één parkeerplaats per woning. In de praktijk is het openbaar vervoer ronduit bedroevend, dus heeft ieder huishouden nu toch twee automobielen en is wildparkeren de norm.
Waarom toch niet vanaf het begin gekozen voor een tramverbinding met aansluitingen op de tram naar Nieuwegein / IJsselstein en de trein, bij Station Vleuten en Utrecht C.S. ? Je begint immers met een lege plankaart, het is polderland, alles mag weg, dan trek je toch eerst een spoor- of tramlijn en ga je bouwen vanuit de stations? Gecombineerd met een oostelijke lijn via de Uithof (universiteit, academisch ziekenhuis) naar Driebergen - Zeist kan dit een prachtig regionaal railnetwerk worden. Maar nee, in De Meern een busbak langs de enige bestaande weg, in Utrecht een busbak dwars door het Centrum.
De Jaarbeurs had verplaatst moeten worden naar een locatie pal aan de A2 of onder knooppunt Oudenrijn, Holland Casino, Megaplexbios, nieuwe kantoren idem dito. Ze leveren de stad alleen overlast op door extra verkeer.
Nee, de kabouters van vandaag blinken niet uit door lef of visie. Zij zullen de automobiel niet meer uit het straatbeeld verdrijven. Tot slot nog een citaat uit
de Volkskrant van gisteren:
"Frits Lintmeijer, wethouder Verkeer (GroenLinks) in Utrecht en mede-initiatiefnemer van het plan. Rijdt een Toyota Prius, maar gaat 'altijd op m'n fiets naar het werk': 'We hebben al een milieuzone voor vrachtauto's, volgend jaar willen we dat voor bestelauto's, en vanaf 2015 voor personenauto's, naar voorbeeld van enkele Duitse steden. Het gaat binnen de milieuzone om 750 auto's die verouderd zijn. Die gezinnen willen we compenseren, met een soort sloopregeling. De hoogte van de bedragen is nog niet bekend. Het mooiste is natuurlijk als ze een schonere auto aanschaffen. En er zijn natuurlijk mogelijkheden voor ontheffing. Maar het feit dat je boodschappen moet doen en kinderen hebt, is niet zomaar reden voor ontheffing. Met een scanauto gaan we nummerborden controleren. De gegevens hebben we van het CBR.'"
De kabouter is een commerciële laaf geworden, trotse eigenaar van een prius, die 750 andere huishoudens ook een prius wil opdringen in naam van het milieu. Japanners, Chinezen en Koreanen lachen zich rot om zo'n 'witte laaf'.
