Posts tonen met het label baudolino. Alle posts tonen
Posts tonen met het label baudolino. Alle posts tonen

dinsdag 12 juli 2011

Wahrheit und Dichtung


Waar tegenwoordig wordt getwijfeld aan de echtheid van Marco Polo's reizen en zijn reisverslag, daar zijn Wahrheit und Dichtung bij Umberto Eco natuurlijk in goede handen. Deze meester op het grensvlak van feit en fictie laat in de roman "Baudolino" de gelijknamige hoofdpersoon ook richting Mongolië afreizen.

De uit het schimmige en altijd mistige Italiaanse Piemonte afkomstige Baudolino raakt in het gevolg van keizer Frederik Barbarossa verzeild in de vierde kruistocht (1202-1204) en de daarop volgende plundering van Constantinopel door de 'vrome' pelgrims. Hij beleeft tal van avonturen, maar het belangrijkste behelst de zoektocht naar de Presbyter Johannes, een legendarisch Christelijk heerser in het Verre Oosten, waar hij tijdens zijn studietijd in Parijs over heeft gehoord.

Deze Presbyter Johannes, ook bekend als Pape Jan of Prester John, zou een rijk bezitten dicht bij het paradijs en het geheim kennen van het eeuwige leven. Omdat Baudolino en zijn vrienden daar wel naar op zoek willen fabriceren ze een brief zogenaamd afkomstig van Presbyter Johannes aan de keizer, waarin het rijk en de rijkdom van Johannes breed worden uitgemeten. Baudolino en kornuiten proberen zo de keizer ertoe te overtuigen een expeditie te financieren om het rijk van Presbyter Johannes te ontdekken.

De brief die Baudolino c.s. verzinnen bestaat echt, in 200 diverse middeleeuwse handschriften en later ook in wel 14 gedrukte versies. Ook Marco Polo maakt in zijn reisverslag melding van het rijk van Presbyter Johannes en situeert het ergens in Mongolië. Marco Polo en Van Ruysbroeck komen beide ook Christenen tegen tot in de verste uithoeken van China.

Het betreft Nestorianen, een afsplitsing van het Christendom na het schisma van Efeze (431 n.Chr.). De volgelingen van Nestorius geloven dat Jezus zowel mens als God was op Aarde. De Nestoriaanse gedachte leeft nog onder de leden van de Kerk van het Oosten, die vandaag de dag nog voornamelijk aanhangers heeft in Syrië. Er is ook daadwerkelijk een christelijk heerser geweest in Binnen-Mongolië (tegenwoordig een autonome provincie van China) en langs de zijderoute zijn diverse archeologische vondsten bekend die wijzen naar Nestorianen in de periode tussen 700 en 1400 na Chr.


Op hun zoektocht naar het rijk van Presbyter Johannes, dat ze overigens niet vinden, ontmoeten de vrienden wel talloze andere mythische en legendarische figuren: de antipoden, met één gigantische voet; mensen zonder hoofd; met hondenkoppen; etc. Het is een verzameling anomaliën, zoals we die ook vinden in Plinius' beschrijving van de wereld, de "Hypnerotomachia Polyphili" en in Gene Roddenberry's "Startrek".